Ayın Konusu

Dünya Kuduz Günü

 

 

 

 

KUDUZ

Kuduz hasta veya kuduz mikrobunu taşıyan hayvanların ısırması ve  enfekte salya veya tükrüğünün mukozaya ve bütünlüğü bozulmuş deriye  teması ile bulaşan ölümcül bir hastalıktır.  

Köpek, kedi, koyun, keçi, at, inek, eşek gibi hayvanlardan ve çakal, kurt, tilki, kokarca, sırtlan, ayı, yarasa gibi hayvanlardan bulaşabilir.

Sincap, sıçan, fare, hamster gibi kemirgenlerin ve kuş, balık, kertenkele, böcek ısırıklarında kuduz riski yoktur.

Kuduz olan hayvanda huzursuzlukla başlayan belirtiler, arka arkaya başlayan felçlerin tüm vücuda yayılması ile 3-7 gün içinde ölümle sonuçlanan bir tablo oluşturur.

Kuduzda Bulaşma:

İnfekte hayvanın ısırması, salyasının sıyrık ve çatlak olan deriye, göz, ağız veya buruna temas etmesi ve tırmalama yoluyla olabilir.

Kuduz virusu, temas ettiği yerden santral sinir sistemine ilerleyerek  beyin iltihabı tablosu ile ölüme sebep olduğundan, temas sonrası en kısa sürede müdahale edilmesi önemlidir. İnfeksiyon oluşması durumunda ölüm kaçınılmaz olduğundan, korunma “en önemli” yaklaşımdır.

Korunma:

Kuduz açısından yüksek riskli işlerde çalışanlar (laboratuvar, aşı imalatı, veterinerlik, hayvan bakımı, barınak gibi yerlerde) ve kuduz riski olan hayvanlarla sık teması olanlar, riskli bölgelere seyahat edenler için temas olmadan, koruma amaçlı aşılamak mümkündür. Bu amaçla 3 doz aşı uygulanır.

Kuduz açısından riskli hayvanla teması olanlarda ise, mümkün olduğunca en erken sürede aşılama programı başlanmalıdır. Öncesinde, yara yeri akan-basınçlı- su ve sabunla yıkanmalı, mikrobun mekanik olarak uzaklaştırılması için bu en önemli adımdan sonra serum ve aşı uygulaması başlanmalıdır. Yaranın durumuna göre antibiyotik ve hastanın aşı durumuna göre tetanoz aşısı yapılabilir. Bu amaçla en kısa sürede sağlık kurumuna başvurmak önemlidir. Kuduz ve kuduz riskli temaslar bildirimi zorunlu hastalıklardır. Temas sonrası aşılama ve takip bölgedeki yetkili hastanelerce yapılmaktadır.

Yrd. Doç. Dr. Aslı KARADENİZ

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı