Ayın Konusu

İNME: YAŞAMIMIZI TEHDİT EDEN, NEDEN OLDUĞU ÖZÜR İLE YAŞAM KALİTEMİZİ DÜŞÜREN BEYİN HASTALIĞI


İnme, beyin damarlarında tıkanma veya beyin damarlarında yırtılma sonucu gelişen hastalıkların sebeb olduğu tablonun genel adıdır. İnme erişkin ve yaşlı popülasyonda sık görülmekle birlikte gençlerde de bazı özel durumlarda görülebilmektedir.  En sık ölüm nedenleri arasında 3. Cü sırada olan inme neden olduğu özürle kişileri başkalarına bağımlı hale getiren, yaşam kalitesini düşüren hastalıkların başında gelmektedir.

Etkilenen beyin bölgesine göre nörolojik bulgular konuşma, kas gücü, denge, görme veya hafızada kayıplar  ortaya çıkmaktadır.  Bu bulgular tam düzelebildiği gibi özür de kalabilmekte ve fizik tedavi gerekebilmektedir.

Beyin damarlarında tıkanma, damar sertliğine yol açan hastalıklar  nedeniyle olabildiği gibi kalp veya diğer damarlardan kopan pıhtı parçalarının tıkaması ilede olabilmektedir. Beyin kanaması ise beyin damarlarında doğuştan olan anormallikler (anevrizma, arterio venöz malformasyonlar), yüksek hipertansiyon, beyin tümörleri gibi nedenlerle olabilmektedir.

İnme belirtileri aniden ortaya çıkar. Aşağıdaki bulguları yaşayan kişilerin vakit geçirmeden hastaneye başvurmaları gerekir:

-          Vücudun bir uzvunda veya yarısında ortaya çıkan, hissizlik, güç kaybı

-          Konuşma, anlama bozukluğu

-          Bilinçte bozulma, bayılma

-          Yürüme bozukluğu, denge bozukluğu

-          Çift görme, görememe

-          Şiddetli birden ortaya çıkan başağrısı, bulantı,kusma 

İnme belirtileri bazen gelip geçici karakterde olup kısa sürede düzelebilir. Ancak bu gelip geçici ataklar sonradan gelecek inmenin ön habercileridir ve ihmal edilmemesi gerekir.

İnme riskini arttıran hastalıklar  diyabet, kolesterol ve LDL, trigliserid gibi kötü huylu kan yağlarında yükselme, hipertansiyondur. Sigara ve aşırı alkol kullanımı inme riskini arttırır.

Kalp ritm bozuklukları, kalp kapak hastalıkları, geçirilmiş miyokard enfarktüsleri   beyin damarlarına pıhtı atması açısından risk oluşturur.

İnme hızla tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır. Çünkü beyin damarlarında tıkanma sonrası dakikalar içinde beyin hücreleri ölmektedir. O nedenle hızlı tedaviye başlayarak bunun önüne geçilmesi ve olabildiği kadar çok hücrenin kurtarılması aciliyet gerektirmektedir.

İlk  6 saat içinde başvuran ve kriterlere uygun hastalarda pıhtı eritici özel ilaçlar uygulanmaktadır.

Diğer tedaviler beyin ödemini azaltmaya yönelik ilaçlar, kan sulandırıcı, tansiyon düzenleyici, kolesterol düşürücü ilaçlar ile komplikasyonlara yönelik tedavileri ve fizyoterapiyi kapsamaktadır.

İnme geçirmeden risk faktörlerini kontrol ederek, zemin hazırlayan hastalıkların düzenli takibini ve tedavisini sağlayarak primer korunma çok önem taşımaktadır.  Ayrıca diyabet, hipertansiyon, hiperlipidemi, kalp ritm bozukluğu, kalp yetmezliğine yönelik ilaçlar ve kan sulandırıcı kullanan hastaların tedavilerini herhangi bir nedenle aksatmalarının   inmeye yol açabileceğini bilmeleri hayati önem arzetmektedir.

Prof. Dr. Sibel KARŞIDAĞ

Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi

Nöroloji AD