Ayın Konusu

Nedir bu zika virüsü ?


Zika virüs ilk olarak 1947’de Uganda’da Hint şebeklerinde (rhesus monkey) tanımlandıktan sonra
1952’de Uganda ve Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti’nde insanlardan izole edilmiştir. Geleneksel şekilde
bölgesel olarak Afrika ve Asya alanlarında görülen virüs, ilk defa 2007 yılında endemik olduğu bölge
dışında Pasifik’te Yap adasında ve daha sonra 2013’de Fransız Polinezya’sında salgına sebep olmuştur.
Yeni ortaya çıkan (emerging) virüslerden olan Zika virüs ile salgınlar Amerikalar, Pasifik, Afrika ve
Asya’dan bildirilmiştir.
Flaviviridae ailesinin bir üyesi olan Zika virüs, insanlara Aedes cinsi sivrisinekler ile bulaşır. Aedes
sivrisinekleri genellikle sabah saatlerinde veya geç akşamüstü/akşam saatlerinde ısırırlar. Bu
sivrisinekler aynı zamanda dengue, chikungunya ve sarı humma virüslerini de bulaştırabilirler.

Diğer patojenik vektör ilişkili flavivirüslerden olan Dengue, Batı-Nil ve Japon Ensefalit virüsleri ile
ilişkili olan Zika virüs nispeten daha hafif seyreden bir infeksiyona sebep olur. Virüs bulaşan kişilerin
sadece dörtte birinde belirtiler görülür (%80 belirtisiz). Vektör sivrisinek ısırığından 2 ila 7 gün sonra
görülen belirtiler sıklıkla hafif ateş, makülopapüler tarzda döküntüler, baş ağrısı, eklem-kas ağrıları,
bitkinlik ve non-pürülan konjonktivittir.
Fransız Polinezya’sı ve Brezilya’da 2013 ve 2015’de görülen geniş çaplı salgınlar sırasında ulusal sağlık
otoriteleri Zika virüs hastalığına bağlı potansiyel nörolojik ve otoimmün komplikasyonlar rapor
etmişlerdir. Son olarak Brezilya’da sağlık otoriteleri genel toplumda Zika virüs infeksiyonlarında artış
ile beraber mikrosefali ile doğan bebeklerde artış saptamışlardır. Zika virüs ile rahim içi infeksiyona
bağlı santral sinir sistemi malformasyonları ve Guillain Barre sendromu ilişkisine ait veriler
artmaktadır.

Zika virüs kan örneklerinden izolasyon ve RNA PCR (polimeraz zincir reaksiyonu) ile tanınabilmektedir.
Geçerli kılınmış serolojik bir yöntem bulunmamaktadır ve diğer flavivirüslerle çapraz reaksiyon
verdiğinden serolojik olarak tanı zordur. Halen geçerli bir aşı ve spesifik anti viral tedavi
bulunmamaktadır. Bulaşı önlemede en etkin yol sivrisineklerle genel ve kişisel mücadeledir. CDC
herhangibir trimestrde bulunan gebelere Orta-Güney Amerika ve Karayipler’deki 14 ülkeye seyahati
ertelemelerini tavsiye etmektedir. Gebe kalmayı düşünenlere ise doktorlarına danışmayı ve sivrisinek
ısırğını engelleyecek önlemlerin alınması tavsiye edilmektedir. Güncel olarak Ocak 2016’da Orta ve
Güney Amerika ziyareti sonrasında Danimarka ve İsviçre’li turistlerin kanında Zika virüs saptanmıştır.

http://who.int/mediacentre/factsheets/zika/en/
http://www.paho.org/hq/index.php?option=com_topics&view=article&id=427&Itemid=41484
http://ecdc.europa.eu/en/healthtopics/zika_virus_infection/Pages/index.aspx
http://www.cdc.gov/zika/